Πως βλέπουν την επίσκεψη Νετανάχιου Αμερικανοί αναλυτές;

(STRATFOR).Τον τελευταίο καιρό ,οι  ηγέτες της Ελλάδος και του Ισραήλ διευρύνουν τα διπλωματικά ανοίγματα μεταξύ τους, σε μια προσπάθεια αποσταθεροποίησης της Τουρκίας. Μέσω της συνεργασίας αυτής, το Ισραήλ θέλει να αποσπάσει την προσοχή της Τουρκίας από τις προσπάθειες της να αναδειχτεί  μία μεσανατολική δύναμη. Την ίδια στιγμή, μία αποδυναμωμένη Ελλάδα θέλει να δείξει στην Άγκυρα ότι μέσω των επιλογών της, έχει τη δυνατότητα να διατηρήσει την ισορροπία δύναμης στο Αιγαίο. Ωστόσο, δεν είναι σίγουρο ότι η συγκεκριμένη συνεργασία θα παρακινήσει την Άγκυρα, σε αλλαγή της υπάρχουσας πορείας της.

Χθες, ο Ισραηλινός πρόεδρος Benjamin Netanyahu επισκέφτηκε την Ελλάδα για συνομιλίες με τον Έλληνα πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου. Η επίσκεψη του  Netanyahu, είναι η πρώτη που γίνεται από Ισραηλινό πρωθυπουργό και ακολουθεί την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στο Ισραήλ, όπου οι δύο ηγέτες συμφώνησαν για διμερείς συνεργασίες. Η συγκεκριμένη επίσκεψη είναι εξίσου σημαντική, για το λόγο ότι έχουν περάσει 18 χρόνια από την τελευταία επίσκεψη Έλληνα πρωθυπουργού στο Ισραήλ.

Οι συνομιλίες των δύο χωρών, γίνονται εν μέσω της χειροτέρευσης των τουρκο-ισραηλινών  σχέσεων, η οποία ξεκίνησε το 2008 όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε επίθεση στη Λωρίδα της Γάζας, βάζοντας τέλος στις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ-Συρίας, όπου η Τουρκία είχε αναλάβει ρόλο μεσολαβητή.

Η χειροτέρευση των σχέσεων επιδεινώθηκε, με τον θάνατο των εννέα Τούρκων στις 31 Μαΐου, κατά τη διάρκεια της πρόσφατης επίθεσης εναντίον των πλοίων της Free Gaza  που οργανώθηκε από Τουρκική ΜΚΟ. Παρόλο που έχουν γίνει προσπάθειες για αποκατάσταση των σχέσεων, το Ισραήλ, ως επί το πλείστον, έχει υιοθετήσει  μία στρατηγική εκτροπής της προσοχής της Τουρκίας από τις προσπάθειες που καταβάλει, ώστε να αναδειχτεί σε Μεσανατολική δύναμη.

Υπό αυτή τη στρατηγική, η Ελλάδα είναι το τέλειο εργαλείο για το Ισραήλ. Ο έλεγχος του Αιγαίου είναι ζωτικής σημασίας για την Ελλάδα, ώστε να μπορεί να ελέγχει την ενδοχώρα της και τα χιλιάδες νησιά της. Για να διατηρήσει όμως τον έλεγχο αυτό, έχει «χτίσει» μια απο τις πιο ανεπτυγμένες αεροπορικές δυνάμεις της Ηπείρου. Μια πολύ ακριβή υπόθεση, για μία χώρα με πληθυσμό μόλις 10εκ. Η Ελλάδα έχει προσπαθήσει να μειώσει τις εντάσεις με την Τουρκία, προσφέροντας μία ελεγχόμενη μείωση των δυνάμεων στο Αιγαίο. Η Άγκυρα όμως  έχει κατά πολύ αποποιηθεί τον έλεγχο των εξοπλισμών, αφενός επειδή δεν θεώρει και τόσο μεγάλη απειλή την Ελλάδα και αφετέρου επειδή θέλει να διευρύνει την επιρροή της  στον Καύκασο, τα Βαλκάνια, και τη Μέση Ανατολή.

Το Ισραήλ και η Ελλάδα βλέπουν οφέλη στην ανάπτυξη των σχέσεων τους, σε μια προσπάθεια αποσταθεροποίησης της Τουρκίας. Το Ισραήλ ευελπιστεί ότι  μια αποφασιστική  Ελλάδα στα δυτικά της  θα απασχολήσει ιδιαίτερα την Τουρκία, ενώ η Ελλάδα θα θέλει να δείξει ότι έχει επιλογές για τη διατήρηση των ισορροπιών στο Αιγαίο.

Πρόκειται για μία αλλαγή στην πολιτική πραγματικότητα. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού πολέμου η Ελλάδα υποστήριζε κραυγαλέα τα Αραβικά κράτη και τις χώρες που ήταν υπέρ αυτών, με πολλά μέλη του PLO να βρίσκουν καταφύγιο στη Αθήνα. Η Ελλάδα αντιτάχθηκε τότε στο Ισραήλ αφενός επειδή ήταν καχύποπτη για την τουρκο-ισραηλινή συμμαχία και και αφετέρου επειδή  φοβόταν μη τυχόν απομονωθεί από τις αραβικές εξαγωγές ενέργειας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού πολέμου.

Με την αποδυνάμωση όμως της Τούρκο-Ισραηλινής συμμαχίας –  επί δεκαετίες κλειδί της μεσανατολικής ισορροπίας δύναμης- η Αθήνα βλέπει μια ευκαιρία για να στείλει ένα μήνυμα στην Άγκυρα. Δημοσιεύματα που ισχυρίζονται ότι η Ελλάδα θα επιτρέψει σε Ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο της για εκπαίδευση- πράγμα που μέχρι πρότινος  παρείχε η Τουρκία- μπορούν να εκληφθούν ως μήνυμα.

Πάραυτα, από την ισραηλινή σκοπιά, η συμμαχία με την Ελλάδα, δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί  υποκατάστατο της Τουρκικής.  Η Ελλάδα δεν έχει καμία επιρροή στη Μέση Ανατολή, εκτός αυτής που απορρέει από την συμμετοχή της στην ΕΕ και της ιστορίας που έχει με τα Αραβικά Κράτη, λόγο της διπλωματικής στήριξης που τους παρείχε. Η συνεργασία με την Ελλάδα δεν θα έχει κανένα αντίκτυπο στη συνολική  στάση του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή, επειδή η Ελλάδα δεν έχει καθόλου επιρροή στη περιοχή. Στον αντίποδα, η Τουρκία, ως σύμμαχος, θα ήταν ένα κεφάλαιο για το Ισραήλ. Όμως η Ελλήνο-Ισραηλινή στρατιωτική συνεργασία δεν είναι πρωτοφανής. Το καλοκαίρι του 2008, η Ισραηλινή πολεμική αεροπορία διεξήγαγε μία « συνολική δοκιμή» για μια υποτιθέμενη επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν μέσω ελληνικών χωρικών υδάτων.

Οι συγκεκριμένες  διπλωματικές κινήσεις , θεωρούνται  κάτι παραπάνω από ένα μήνυμα στην Τουρκία. Με την ανάπτυξη των σχέσεων του με την Ελλάδα, το Ισραήλ πιέζει την Άγκυρα, πράγμα το όποιο η Ελλάδα το δέχεται με ιδιαίτερη χαρά, λόγο των τρεχόντων πιέσεων που δέχεται.

Όμως η ανάσχεση των προσπαθειών της Τουρκίας για να γίνει μια δύναμη της περιοχής, δεν μπορούν να γίνουν μέσω μίας αδύναμης Ελλάδος. Το Ισραήλ θα πρέπει να κάνει κάτι παραπάνω, από μία επιφανειακή ανάπτυξη των δεσμών του με την Ελλάδα, ώστε να παρακινήσει την Άγκυρα να αλλάξει την τρέχουσα πορεία της.

Article originally published on Antinews on August 17, 2010